ผ้าไหมเก็บ

“ชุมชนบ้านเมืองหลวง” เป็นชุมชนที่มีการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมควบคู่ไปกับการทอผ้า ผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงและโดดเด่น คือ ผ้าไหมเก็บ ซึ่งเป็นสินค้าที่มีชื่อเสียงทั้งด้านความสวยงามและความเป็นเอกลักษณ์ เนื่องจากผ้าไหมเก็บเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบต่อกันมาจากบรรพบุรุษสู่ลูกหลาน โดยมีการนำเอาประเพณีและวัฒนธรรมเข้ามาผสมผสานในการผลิต ผ้าไหมแต่ละผืนจึงมีคุณค่าและความหมายเป็นอย่างยิ่ง

ที่ตั้งและการติดต่อ

แหล่งผลิต :  กลุ่มผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมบ้านเมืองหลวง

ที่ตั้ง : 66/1 ม. 3 บ้านเมืองหลวง ต. เมืองหลวง อ. ห้วยทับทัน  จ. ศรีสะเกษ

โทรศัพท์ : 08 5763 4261 (คุณฉลวย ชูศรีสัตยา)

ลักษณะและลวดลายการทอหรือการผลิต

การผลิตผ้าไหมเก็บของบ้านเมืองหลวง จะทอจากกี่แบบพื้นบ้านแบบทอมือ เป็นการทอลายในตัว มีชื่อเรียกตามท้องถิ่นว่า “ผ้าเหยียบ” ซึ่งเป็นการเรียกตามขบวนการผลิต คือ วิธีการทอผ้าให้มีลายจะใช้เท้าเหยียบก้านไม้ด้านล่างกี่ทอผ้าเพื่อดึงตะกอแต่ละอันให้เกิดลาย หรือเรียกว่า “ผ้าเก็บ” คือ การสร้างลายในการทอ หรือ “ผ้าลายลูกแก้ว” เป็นชื่อลายผ้าที่มีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนเล็กใหญ่ซ้อนกันเป็นจุด ๆ กระจายทั้งผืนผ้า ในส่วนของการตัดเย็บเสื้อผ้าไหมเก็บ นั้นจะใช้วิธีตัดและเย็บด้วยมือ เนื่องจากในชุมชนแห่งนี้ไม่มีการใช้จักรเย็บผ้าหรือเครื่องมือทุ่นแรงอื่น ๆ แต่เดิมผ้าไหมเก็บนิยมนำมาตัดเย็บตามแบบเสื้อพื้นบ้านของชนเผ่าส่วยเขมร และปักด้วยเส้นไหมสีสันและลวดลายต่าง ๆ ที่คนท้องถิ่นเรียกกันว่า “การแซว” กรมหม่อนไหม ในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบดูแลงานด้านหม่อนไหมทั้งระบบ รวมถึงด้านการส่งเสริม พัฒนา อนุรักษ์ภูมิปัญญาด้านหม่อนไหม ได้เข้าไปมีส่วนส่งเสริม และสนับสนุนทั้งในด้านการทอ การออกแบบ ทำให้การออกแบบตัดเย็บผ้าไหมเก็บในปัจจุบันมีความทันสมัยมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ กรมหม่อนไหมยังดำเนินการเพื่อขอขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ “ผ้าไหมเก็บ บ้านเมืองหลวง” ซึ่งขณะนี้ยื่นขอขึ้นทะเบียนต่อกรมทรัพย์สินทางปัญญาแล้ว และอยู่ระหว่างการดำเนินการเพื่อขึ้นทะเบียน